Zirkonyum Kaplama

Zirkonyum kaplama denince kastedilen malzeme zirkonyum dioksittir. Bu bir seramiktir; metal alaşımı değildir. Ayrım önemli, çünkü zirkonyumun bütün avantajı buradan gelir: metal alt yapı olmadığı için diş eti kenarında koyu bir sınır çizgisi oluşmaz ve ışık dişin içinden geçebilir.

Geleneksel kaplamalarda alt yapı metaldir ve üzerine porselen işlenir. Metal ışığı geçirmediği için o kaplama, ne kadar iyi yapılırsa yapılsın, doğal dişin optik davranışını taklit edemez. Yıllar içinde diş eti çekildiğinde de altındaki metal kenar görünür hâle gelir; "kaplamanın diş etinde çizgi yaptı" denen durum budur.

Zirkonyum dioksit aynı zamanda diş hekimliğinde kullanılan seramikler arasında kırılma dayanımı en yüksek olanlardan biridir. Bu yüzden hem ön bölgede hem arka bölgede, hem tek kronda hem uzun köprülerde kullanılabilir.

Zirkonyumun tek bir türü olmadığını da baştan söylemek gerekir. Kuşaklar ve translusentlik dereceleri arasında gerçek farklar var; bir sonraki bölüm bunu anlatıyor ve teklif alırken sorulacak asıl soru orada.

İki klinik aynı teklife "zirkonyum kron" yazabilir ve ağzınıza gelen şey farklı olabilir. Fark üç yerden gelir: kuşak, tabakalanma ve kimin bitirdiği.

Kuşak. İlk kuşak zirkonyum çok dayanıklı ama opaktır; ön bölgede cansız durur. Sonraki kuşaklarda ışık geçirgenliği artırılmıştır ancak bu artış dayanımdan bir miktar ödün vererek elde edilir. Yani "daha translusent" her zaman "daha iyi" demek değildir — diş sıkan bir hastada tam tersi olabilir.

Monolitik mi, tabakalı mı? Monolitik kron tek parça zirkonyumdan frezelenir; en dayanıklı seçenektir ve arka bölge için idealdir. Tabakalı kronda zirkonyum alt yapının üzerine estetik porselen işlenir; ön bölgede daha canlı durur ama üstteki porselen tabakası kırılmaya daha açıktır.

Çok katmanlı (multilayer) diskler bu ikisinin arasını bulur: renk ve geçirgenlik diskin içinde kademelenmiştir, böylece tek parça kalırken kesici kenara doğru doğal bir geçiş elde edilir.

Kliniğimizde kuşak ve tür vaka bazında seçilir; azı dişlerinde yüksek dayanımlı, ön bölgede daha geçirgen türler kullanılır. Tüm ağza tek disk seçmek kolaydır ama doğru değildir.

Bu, tedavi planının en belirleyici sorusudur ve cevabı dişten dişe değişir. İkisi farklı tedavilerdir; birbirinin ucuz ya da pahalı versiyonu değildir. Aradaki fark malzemenin kalitesinde değil, dişten ne kadar aldıklarında ve neyi çözdüklerindedir.

Kron, dişin büyük ölçüde madde kaybettiği durumlarda doğru seçenektir: geniş dolgusu olan, kanal tedavisi görmüş ya da kırılma riski taşıyan dişler. Bu dişlerde amaç estetikten önce dişi bir arada tutmaktır.

Sağlam bir dişin sırf rengi ya da şekli beğenilmediği için çepeçevre kesilmesi ise diş hekimliğinde en sık yapılan aşırı tedavidir. O dişte doğru cevap genellikle lamina ya da kompozit bondingtir.

Doğru plan çoğu zaman karışıktır: iki azıya monolitik zirkonyum, dört ön dişe lamina, bir kırık kenara bonding. Muayenede size hangi dişe ne yapılacağı ve neden yapılacağı ayrı ayrı anlatılır.

Bir ara seçenek daha var ve teklif eden klinik sayısı azdır: onley. Dişin yalnızca tüberküllerini örten yapıştırmalı bir restorasyondur; kronun sağladığı korumanın büyük bölümünü, kronun aldığı diş dokusunun çok azıyla verir. Kırılma riski olan ama tamamen kesilmesi gerekmeyen azı dişlerinde doğru cevap çoğu zaman budur. Hiç onley önermeyen bir plan, kron ile dolgu arasındaki basamağı atlamış demektir.

1. Muayene ve planlama. Röntgen alınır, çürük ve diş eti durumu değerlendirilir. Aktif çürük ya da diş eti hastalığı varsa önce onlar tedavi edilir.
2. Hazırlık. Diş lokal anestezi altında, kron için gereken kalınlık kadar aşındırılır. Bu miktar her yüzeyde bir ile iki milimetre arasındadır ve mineyi aşıp dentine girer — bunu açıkça söylüyoruz.
3. Ölçü ya da dijital tarama. Ağız içi tarayıcı kullanıldığında ölçü macunu gerekmez; öğürme refleksi olan hastalar için gerçek bir fark yaratır.
4. Geçici kron. Dişiniz açıkta kalmaz; geçici kronla konuşur ve yemek yersiniz.
5. Prova. Renk, şekil ve kapanış ağızda kontrol edilir. Beğenilmeyen bir sonuç, uçuşunuz ya da randevunuz yarın diye kabul edilmez — laboratuvarımız bina içinde olduğu için aynı ziyarette yenilenir.
6. Yapıştırma. Kapanış kontrol edilir, cila yapılır ve bakım talimatları verilir.

Tüm süreç genellikle beş ile yedi iş günü sürer. Şehir içinden geliyorsanız aynı aşamalar ayrı randevular hâlinde yürür.

Bir noktayı baştan söyleyelim: canlı bir dişe kron yapıldıktan sonra birkaç gün süren hassasiyet olağandır. Bu geçicidir. Devam eden, soğuktan sonra uzun süre süren ya da gece uyandıran bir ağrı ise farklıdır ve değerlendirilmesi gerekir — bu durumda kanal tedavisi gündeme gelebilir.

Zirkonyum hakkında sık tekrarlanan iki iddia var ve ikisi de olduğu gibi doğru değil. Hastaya doğrusunu söylemek, sonradan hayal kırıklığı yaşamasından iyidir.

"Zirkonyum plak tutmaz." Hiçbir restorasyon yüzeyi plak tutmaz değildir. İyi cilalanmış zirkonyum yüzeyi plağın tutunmasını zorlaştırır, bu doğru. Ama kron çevresindeki diş eti sağlığı yine de günlük fırçalamaya, ara yüz temizliğine ve düzenli kontrollere bağlıdır. "Kron yaptırdım, artık rahatım" düşüncesi, kron kenarı çürüğünün ve diş eti sorunlarının en yaygın sebebidir.

"Zirkonyum diş eti çekilmesi yapmaz." Diş eti çekilmesi kron malzemesinden olmaz. Çekilmenin sebepleri plak birikimi, sert fırçalama, ince diş eti yapısı ve diş eti hastalığıdır. Zirkonyumun sağladığı gerçek avantaj başka: diş eti çekildiğinde bile altta metal olmadığı için koyu bir sınır çizgisi ortaya çıkmaz.

Bu ikisi düzeltildiğinde geriye zirkonyumun gerçek avantajları kalıyor ve onlar yeterince güçlü: metal içermez, ışığı geçirir, yüksek dayanımlıdır ve doku uyumu iyidir.

Metal destekli bir krona kıyasla zirkonyum ısıyı çok daha az iletir; bu yüzden sıcak-soğuk hassasiyeti belirgin biçimde azalır. Ama "hiç olmaz" demek doğru olmaz ve biz demiyoruz.

Canlı bir diş kron için hazırlandığında pulpa bir miktar uyarılır. Bunun sonucunda ilk günlerde, bazen ilk haftalarda soğuğa karşı hassasiyet olabilir. Bu hassasiyet giderek azalıyorsa normaldir ve tedavi gerektirmez.

Farklı olan durumlar şunlardır: hassasiyet zamanla azalacağına artıyorsa, soğuk uzaklaştıktan sonra ağrı uzun süre devam ediyorsa, kendiliğinden başlıyorsa ya da gece uyandırıyorsa. Bunlar geri dönüşsüz pulpa iltihabının belirtileridir ve beklenmemelidir; değerlendirmeye gelmeniz gerekir.

Isırırken belirli bir noktada ağrı hissediyorsanız bunun sebebi genellikle hassasiyet değil, kapanışın yüksek kalmasıdır. Bu, birkaç dakikalık bir ayarla çözülür ve mutlaka çözülmelidir; yüksek kalan bir kron hem rahatsız eder hem çevresindeki dişlere fazla yük bindirir.

Diş eti kenarında hassasiyet varsa sebebi genellikle kronun kendisi değil, o bölgedeki iltihaptır. Kron kenarı temizlenmesi en zor bölgedir ve ara yüz temizliği yapılmadığında ilk sorun burada çıkar. Bu durumda çözüm kronu değiştirmek değil, diş eti tedavisi ve temizlik alışkanlığını düzeltmektir.

Kısacası: azalan hassasiyet beklenir, artan hassasiyet bildirilir. Emin olamadığınızda bize sorun — mesai dışı numara tam olarak bunun için veriliyor.

Diş sıkma ve gıcırdatma (bruksizm), yapılan seramik işin ömrünü belirleyen en önemli tek etkendir ve çoğu teklifte hiç konuşulmaz. Konuşuyoruz.

Zirkonyum dayanıklı bir seramiktir, ancak gece boyunca süren aşırı yük her seramiği zorlar. Özellikle yüksek translusentlikli türler bu konuda daha hassastır; bu yüzden diş sıktığı bilinen hastalarda daha yüksek dayanımlı ya da çok katmanlı bir tür seçiyoruz. Teklif alırken "diş sıkıyorum" demeniz, malzeme seçimini doğrudan değiştirir.

İkinci koruma gece plağıdır. Plak, restoratif çalışma bittikten sonra, yani yeni dişlerinize göre yapılır. Önceden yapılan bir plak sonradan uymaz. Bina içinde üretildiği için genellikle bir gün içinde hazır olur ve ayrılmadan önce ağzınızda kontrol edilir.

Gece plağı ömür boyu garantimizin de bir koşuludur. Bunu bir kısıtlama olarak değil bir denge olarak yazıyoruz: seramiği tasarlanmadığı yükten korumak, hem sizin hem bizim yararımıza.

Diş sıkma uyku sorunları ya da horlamayla birlikte gidiyorsa bu ayrı bir değerlendirme gerektirir ve plak tek başına doğru cihaz olmayabilir.

Zirkonyum çürümez. Bu bir avantajdır ama yanıltıcıdır: altındaki doğal diş çürüyebilir ve çevresindeki diş eti iltihaplanabilir. Uzun ömrü belirleyen şey malzemenin markası değil, kron kenarındaki temizliktir.

• Günde iki kez, yumuşak fırçayla ve diş eti kenarına özen göstererek fırçalama.
• Günlük ara yüz temizliği — diş ipi ya da ara yüz fırçası. Köprü yapıldıysa ara üyenin altı için süper floss gerekir; kullanımını teslim randevusunda birlikte uygularız.
• Altı ayda bir kontrol ve profesyonel temizlik.
• Diş sıkıyorsanız gece plağı.
• Sert cisim ısırmamak, tırnak yememek, buz kırmamak. Seramik serttir ama esnemez.

Bu koşullar sağlandığında iyi yapılmış bir zirkonyum kron uzun yıllar hizmet eder. Kesin bir yıl sayısı vermiyoruz, çünkü belirleyici olan kronun kendisi değil ağızdaki koşullardır.

Kliniğimizde uygulanan tüm tedaviler gibi zirkonyum kaplamalar da malzeme ve işçilik üzerine ömür boyu garanti kapsamındadır. Garantinin neyi kapsadığı ve neyin dışarıda kaldığı — kaza sonucu hasar, ihmal, önerilen kontrollere gelinmemesi, gece plağının kullanılmaması — yazılı olarak verilir.

Bu üç soru, aynı işe verilen iki teklif arasındaki farkı büyük ölçüde açıklar. Cevaplar bakılmadan verilebiliyorsa, o klinik malzemeyi seçmiştir; verilemiyorsa laboratuvarın gönderdiğini kabul etmektedir.

1. Hangi kuşak zirkonyum? Ön bölge için translusentliği yüksek, arka bölge için dayanımı yüksek türler farklıdır.
2. Monolitik mi, tabakalı mı? İkisinin kırılma davranışı ve estetiği farklıdır; hangisinin neden seçildiği söylenebilmelidir.
3. Kim üretiyor? Laboratuvar bina içinde mi, dışarıda mı? Bu, provada beğenilmeyen bir kronun aynı ziyarette yenilenip yenilenemeyeceğini belirler.

Dördüncü bir soru daha var ve teklifin toplamından daha çok şey anlatır: garanti kaç yıl, neyi kapsıyor ve yazılı mı? Beş yıllık bir garanti ile ömür boyu garanti aynı teklif değildir.

Bizim cevaplarımız planınızda yazılı olarak yer alır: hangi dişe hangi malzeme, hangi kuşak, nerede üretildiği ve garantinin kapsamı.

Son bir uyarı: kaç kron yapılacağı sorusunu da sorun. Gülüş çizginizde sekiz diş görünüyorsa yirmi kronun bir gerekçesi olmalıdır. Sağlam bir dişi sırf plan öyle olsun diye çepeçevre kesmek geri alınamaz; o dişte doğru cevap genellikle lamina ya da önce yapılan bir gülüş tasarımıdır. Tedavi planı, tasarımdan çıkar; tasarım paket sayısından değil.

Zirkonyum tek kronla sınırlı değil. Yüksek dayanımı sayesinde köprülerde ve implant üstü çalışmalarda da kullanılır; her ikisinde de dikkat edilmesi gereken ayrı noktalar var.

Köprüde. Zirkonyum, metal alt yapı gerektirmeden çok üyeli köprülerin taşınmasına imkân verir; bu, diş eti kenarında koyu çizgi olmaması demektir. Buna karşılık köprü, iki yanındaki dişlerin kesilmesini gerektirir. Komşu dişler sağlamsa bu kalıcı bir bedeldir ve implant seçeneği mutlaka konuşulmalıdır. Köprü sayfamızda bu karşılaştırma ayrıntılı olarak yer alıyor.

İmplant üstünde. Zirkonyum, implant üstü kron ve tam çene köprülerde yaygın kullanılır. Burada tercihimiz mümkün olan her vakada vidalı tasarımdır: geri alınabilir ve diş etinin altında taşan siman kalma riski yoktur. Yapıştırmalı bir restorasyonda kalan siman, yıllar sonra implant çevresindeki iltihabın sebebi olabilir.

Tam çene zirkonyum köprüler akrilik-metal alternatiflere göre lekelenmeye ve aşınmaya çok daha dirençlidir ve görünümünü uzun yıllar korur. Kırılma seyrektir ama olmaz değildir; genellikle kantilever bölgesinde ya da vida giriş kanalı çevresinde görülür. Bunu baştan söylüyoruz çünkü büyük bir çalışmanın onarımı da büyük bir iştir.