E-max Lamina

Laminat kaplama, dişin yalnızca ön yüzeyine yapıştırılan, yaklaşık yarım milimetre kalınlığında porselen bir yapraktır. Halk arasında ikisine de "kaplama" dendiği için kronla sık karıştırılır, oysa aynı şey değildirler.

Kron dişi çepeçevre sarar ve bunun için her yüzeyden bir ile iki milimetre diş dokusu alınması gerekir; bu miktar mineyi aşıp dentine girer. Lamina ise yalnız ön yüzü kaplar ve genellikle 0,3 ile 0,5 milimetre arası aşındırma ister. Aradaki fark malzeme kalitesi değil, dişten alınan miktardır — ve bu geri alınamaz bir farktır.

E-max, lityum disilikat cam seramiğin ticari adıdır. Işığı doğal diş minesine benzer biçimde geçirdiği için ön bölgede en doğal sonucu veren malzemelerden biridir. Feldspatik porselen ise uygun vakalarda daha da ince yapılabilen bir alternatiftir.

Yapıştırma işlemi kimyasal bir bağ oluşturur; bu adeziv bağlantı, laminanın diş yüzeyine yüksek dayanımla tutunmasını sağlar. Bu yüzden lamina, kalınlığına göre beklenenden çok daha dayanıklı davranır — ancak bu, sonsuz dayanım anlamına gelmez.

Laminanın çözdüğü sorunlar sınırlıdır ve bunu bilmek işe yarar. Sınırların dışına çıkıldığında ortaya çıkan sonuç genellikle kısa ömürlü olur.

• Çözer: beyazlatmaya cevap vermeyen renklenmeler, hafif çapraşıklık, dişler arası küçük aralıklar (diastema), kırık ya da aşınmış kesici kenarlar, orantısız görünen dişler, eski ve renklenmiş ön dolgular.
• Çözmez: büyük madde kayıpları, kanal tedavili ve zayıflamış dişler, ağır kapanış bozuklukları, ileri düzey çapraşıklık, tedavi edilmemiş diş eti hastalığı ve aktif çürük.

Bu ikinci gruptaki dişler için doğru cevap farklıdır: madde kaybı büyükse zirkonyum kron, çapraşıklık fazlaysa ortodonti, diş eti sorunu varsa önce diş eti tedavisi.

Sık karşılaştığımız bir durum: dişleri belirgin çapraşık olan bir hastanın, ortodonti yerine laminayla düzeltilmesini istemesi. Bu teknik olarak mümkündür ama bedeli yüksektir — dişleri hizaya getirmek için daha fazla aşındırma yapılması, bazen sağlıklı dişin kanalının alınması gerekir. Prova aşamasında bu sınır gözle görülür hâle gelir ve kararı birlikte veririz.

Renk tek sorunsa lamina gerekmez. Beyazlatma ile çözülebilen bir durumda sekiz dişe porselen yapmak, geri alınamaz bir işlemi gereksiz yere uygulamaktır.

Bu sorunun dürüst cevabı önemlidir, çünkü sektörde iki uçta da yanlış bilgi dolaşıyor: "hiç kesilmez" ve "aynı kron gibi kesilir". İkisi de doğru değil.

Standart bir laminat kaplama için ön yüzeyden 0,3 ile 0,5 milimetre arası aşındırma yapılır. Bu, mine kalınlığının içinde kalır ve dişin kendi yapısı büyük ölçüde korunur. Karşılaştırma için: kron her yüzeyden bir ile iki milimetre alır ve mineyi aşarak dentine girer.

Bazı vakalarda hiç aşındırma yapılmadan uygulanabilir. Buna "no-prep" denir ve şartı dişin mevcut konumudur: diş içeride kalmışsa ya da küçükse, üzerine ince bir porselen eklemek onu hizaya getirir. Diş zaten dışarıdaysa hiç aşındırmadan lamina yapmak, dişi daha da öne çıkarır ve kalın gösterir.

Aşındırmanın miktarını belirleyen şey estetik hedeftir, malzemenin markası değil. İstenen değişiklik ne kadar büyükse — renk kaç ton açılacak, diş ne kadar öne gelecek — gereken kalınlık o kadar artar. Bu hesap prova aşamasında yapılır ve sonucunu ağzınızda görürsünüz.

Yapılan aşındırma geri alınamaz. Bu yüzden lamina kararını, sonucu gördükten sonra vermeniz gerekir; bizde prova bu yüzden zorunlu bir adımdır.

Lamina tedavisinin en belirleyici adımı prova aşamasıdır. Dijital olarak tasarlanan gülüş, dişlerinize hiç dokunulmadan geçici bir malzemeyle ağzınıza uygulanır.

Bunu takarak konuşur, gülümser ve fotoğraf çekersiniz. Ekranda güzel duran bir tasarım, ağzınızda konuşurken farklı hissettirebilir: diş uzun gelebilir, dudak kapanırken rahatsız edebilir ya da "s" sesinde ıslık çıkabilir. Bunların hepsi prova üzerinde düzeltilir ve düzeltilmesi hiçbir şeye mal olmaz.

Provanın ikinci işlevi, ne kadar aşındırma gerekeceğini göstermesidir. Onaylanan prova, hazırlık sırasında rehber olarak kullanılır; diş, sonuç ne gerektiriyorsa o kadar aşındırılır — daha fazlası değil. Provasız çalışıldığında bu miktar tahminle belirlenir ve tahmin her zaman fazla tarafa kayar.

Şehir dışından geliyorsanız tasarım aşamasını yola çıkmadan başlatıyoruz; gönderdiğiniz fotoğraflarla ilk tasarım hazırlanıyor ve ilk gününüz ağızdaki provaya ayrılıyor. Gülüş tasarımı sayfamızda bu sürecin tamamı anlatılıyor.

Prova beğenilene kadar değiştirilir ve ancak onayladıktan sonra hazırlığa geçilir. Geldiğiniz sabah dişleri hazırlamaya başlayan bir klinik, size hayır deme imkânını takvim gerekçesiyle elinizden almış olur.

1. Muayene ve kayıt. Röntgen, ağız içi tarama, fotoğraf ve video. Çürük ya da diş eti hastalığı varsa önce tedavi edilir.
2. Dijital tasarım ve prova. Tasarım ekranda gözden geçirilir, ardından ağızda uygulanır ve onaylanır.
3. Hazırlık. Provaya göre gereken kadar aşındırma yapılır; ölçü ya da dijital tarama alınır ve geçici laminalar takılır.
4. Laboratuvar. Porselen üretilir, renklendirilir ve yüzey dokusu verilir. Bu aşama laminanın doğal görünmesini sağlayan asıl iştir.
5. Prova ve renk kontrolü. Laminalar yapıştırılmadan önce deneme macunuyla ağızda denenir. Renk beğenilmezse üretim yenilenir.
6. Yapıştırma. Diş yüzeyi hazırlanır, adeziv sistem uygulanır ve laminalar yapıştırılır. Kapanış kontrol edilir, taşan siman temizlenir ve cila yapılır.

Tüm süreç genellikle beş ile yedi iş günü sürer ve tek ziyarette tamamlanır. Şehir içinden geliyorsanız aynı aşamalar ayrı randevular hâlinde yürür.

Beşinci adım, tedavi için seyahat eden hastalar için kritik. Deneme macunuyla yapılan prova, laminaların kalıcı olarak yapıştırılmasından önceki son karar noktasıdır. Laboratuvarımız bina içinde olduğu için beğenilmeyen bir renk aynı ziyarette yenilenebiliyor; laboratuvarın dışarıda olduğu bir düzende aynı değişiklik üç gün maliyet eder ve o üç gün genellikle yoktur.

"Lamina lekelenir mi?" sorusunun tek kelimelik bir cevabı yok ve tek kelimeyle cevap veren teklife dikkat etmek gerekir.

E-max porselenin camsı yüzeyi sıvı emmez. Doğal dişin aksine çay, kahve, kırmızı şarap ve sigaradan kalıcı renk değişimi göstermez; bu, laminanın gerçek ve önemli bir avantajıdır.

Ancak yüzeyde biriken yüzeysel lekeler olur ve bunlar rutin temizlikle giderilir. Asıl konuşulması gereken şey ise kenar hattıdır: laminanın diş ile birleştiği ince çizgi, yıllar içinde hafif renklenebilir. Bu, laminat kaplamada en sık dile getirilen estetik şikâyettir ve rutin temizlik ile cilalama sırasında düzeltilir.

Bunu baştan söylüyoruz çünkü sonradan öğrenilmesi hem hayal kırıklığı hem gereksiz bir garanti tartışması yaratıyor. Kenar hattı renklenmesi bir kusur değil, zamanla olağan biçimde ortaya çıkan ve bakımla yönetilen bir durumdur.

Kenar hattının ne kadar iyi kapandığı yapıştırma tekniğine ve laboratuvar işçiliğine bağlıdır. Taşan simanın tamamen temizlenmesi ve kenarın cilalanması, bu aşamanın en önemli ayrıntısıdır.

Laminanın ömrünü belirleyen en önemli tek etken kapanıştır. Malzeme ne olursa olsun, tasarlanmadığı bir yükün altında çalışan ince bir porselen sonunda kırılır.

Diş sıkma ve gıcırdatma (bruksizm) varsa bu, planı iki noktada değiştirir. Birincisi malzeme seçimi: bazı vakalarda daha kalın bir lamina ya da zirkonyum daha doğru olur. İkincisi gece plağı: restoratif çalışma bittikten sonra, yeni dişlerinize göre yapılır ve ayrılmadan önce ağzınızda kontrol edilir.

Gece plağı ömür boyu garantimizin de bir koşuludur. Bunu bir kısıtlama olarak değil bir denge olarak yazıyoruz: seramiği tasarlanmadığı yükten korumak, hem sizin hem bizim yararımıza olan bir şey.

Kapanış bozukluğu belirginse laminadan önce çözülmesi gerekir. Alt ve üst dişlerin ilişkisi düzeltilmeden yapılan estetik çalışma, sorunu görünmez kılar ama ortadan kaldırmaz — ve yük, en ince noktada, yani laminada birikir.

Muayenede kapanışınızı ayrı olarak değerlendiriyoruz ve aşınma izleri varsa bunu size gösteriyoruz. Çoğu hasta diş sıktığını bilmez; bunu ona söyleyen ilk kişi genellikle diş hekimidir.

Lamina bakımı zor değildir ama tavizsizdir. Porselen çürümez; altındaki doğal diş ve çevresindeki diş eti çürüyebilir ve iltihaplanabilir.

• Günde iki kez, yumuşak fırçayla ve diş eti kenarına özen göstererek fırçalama.
• Günlük ara yüz temizliği — diş ipi ya da ara yüz fırçası.
• Altı ayda bir kontrol ve profesyonel temizlik. Kenar hattı bu randevularda cilalanır.
• Diş sıkıyorsanız gece plağı.
• Sert cisim ısırmamak, tırnak yememek, buz kırmamak, diş ile paket açmamak. Porselen serttir ama esnemez.
• Aşındırıcı beyazlatıcı diş macunlarından kaçınmak — porselenin cilasını mattlaştırır ve mat yüzey daha kolay leke tutar.

Bu koşullar sağlandığında iyi yapılmış bir lamina uzun yıllar hizmet eder. Kesin bir yıl sayısı vermiyoruz, çünkü belirleyici olan laminanın kendisi değil ağızdaki koşullardır: kapanış, hijyen ve diş sıkma alışkanlığı.

Bir laminanın kırılması hâlinde onarım genellikle mümkün değildir; o birim yenilenir. İyi haber, komşu laminaların etkilenmemesidir — laminalar tek tek yapıştırıldığı için birini yenilemek diğerlerini bozmaz.

Kliniğimizde uygulanan tüm tedaviler gibi laminat kaplamalar da malzeme ve işçilik üzerine ömür boyu garanti kapsamındadır. Garantinin neyi kapsadığı ve neyin dışarıda kaldığı — kaza sonucu hasar, ihmal, önerilen kontrollere gelinmemesi, gece plağının kullanılmaması — yazılı olarak verilir.

Üç seçenek, üç ayrı endikasyon. Karıştırılmaları hastanın gereğinden fazla işlem görmesine yol açıyor.

Doğru plan çoğu zaman karışıktır: dört ön dişe lamina, bir kırık kenara bonding, kanal tedavili bir azıya kron. Tüm ağza tek çözüm seçmek kolaydır ama bu, dişlere değil ürüne göre kurulmuş bir plandır.

Muayenede hangi dişe ne yapılacağı ve neden yapılacağı ayrı ayrı anlatılır. Daha az müdahaleli seçeneğin hiç konuşulmadığı bir planda aslında bir seçim yapılmamıştır.

Kaç diş yapılacağı da aynı mantıkla belirlenir. Gülerken kaç dişinizin göründüğünü fotoğraf ve videoyla ölçüyoruz; tedavi genellikle o çizgiyle sınırlı kalıyor. Sabit sayılı paketimiz yok, çünkü paketin sayısı aşağı inmez: gülüş çizgisinde sekiz diş görünen hastaya da yirmi diş satılır ve görünmeyen dişe porselen yapmanın estetik bir karşılığı yoktur.

Son bir not: bu üç seçenek birbirinin yerine geçmediği gibi, birbirinin rakibi de değildir. Aynı ağızda üçü birden kullanılabilir ve iyi bir plan çoğu zaman böyledir. Belirleyici olan hangi tedavinin daha iyi olduğu değil, hangi dişin neye ihtiyacı olduğudur.

Laminalar yapıştırıldıktan sonra yaşanacakların çoğu olağandır ve neyin normal olduğunu bilmek gereksiz endişeyi önler.

Hassasiyet. Mine yüzeyi asitle pürüzlendirildiği için ilk günlerde soğuğa karşı hassasiyet olabilir. Giderek azalıyorsa normaldir. Artıyorsa, soğuk uzaklaştıktan sonra uzun süre devam ediyorsa ya da geceleri uyandırıyorsa farklıdır ve değerlendirilmesi gerekir.

Diş eti. Yapıştırma sırasında diş eti kenarı çalışıldığı için birkaç gün hafif hassasiyet ve kızarıklık olabilir. Bu bir hafta içinde geçer. Geçmiyorsa nedeni genellikle kenarda kalan siman artığıdır ve temizlenmesi gerekir; bunu bize bildirin.

Konuşma. Ön dişlerin boyu ya da kalınlığı değiştiyse birkaç gün boyunca bazı seslerde farklılık hissedebilirsiniz. Dil buna hızla uyum sağlar. Bir haftadan uzun sürüyorsa boy ya da kalınlık ayarlanabilir — bu, prova aşamasında yakalanmış olması gereken bir konudur ve prova bu yüzden vardır.

Kapanış. Isırırken belirli bir noktada temas hissediyorsanız bunu mutlaka söyleyin. Yüksek kalan bir lamina hem rahatsız eder hem de kırılma riskini artırır; ayarı birkaç dakika sürer.

İlk kırk sekiz saat için tek pratik öneri, çok sert ve yapışkan gıdalardan uzak durmaktır. Adeziv bağ ilk gün içinde nihai dayanımına ulaşır, ama alışkanlıkların yerleşmesi için birkaç gün daha dikkatli olmak zarar vermez.