Kompozit Bonding

Kompozit bonding, diş renginde bir kompozit reçinenin doğrudan dişin üzerinde şekillendirilmesi işlemidir. Laboratuvarda üretilen bir parça yapıştırılmaz; malzeme hekim tarafından katman katman uygulanır, şekli verilir, ışıkla sertleştirilir ve cilalanır.

Bu yüzden bonding, diş hekimliğinde el becerisinin en doğrudan görüldüğü işlemlerden biridir. Aynı malzeme, iki farklı hekimin elinde çok farklı sonuç verir. Sonucu belirleyen şey markanın kendisi değil, katmanlamayı ve cilayı yapan kişidir.

Modern kompozitler, doğal diş minesinin ışık geçirgenliğine ve floresansına çok yakın bir görünüm sağlar. Farklı opaklık ve renk tonlarındaki kompozitler katman hâlinde kullanılarak dişin derinliği taklit edilir; tek renk kompozitle yapılan bir restorasyon düz ve mat durur.

En büyük avantajı geri döndürülebilir olmasıdır. Ekleyerek yapıldığında diş dokusundan neredeyse hiç aşındırma yapılmaz; kaldırıldığında altındaki mine, yapıştırma için uygulanan asitleme ve cilalama sırasında kaybedilen birkaç mikron dışında olduğu gibi kalır.

Bu, onu laminat kaplamadan ayıran en önemli özelliktir: bonding bir karar değil, geri alınabilir bir denemedir.

Bonding, küçük ve orta ölçekli estetik sorunlar için tasarlanmıştır. Sınırlarının içinde kaldığında mükemmel bir çözüm, dışına çıkıldığında kısa ömürlüdür.

• Kırık ya da aşınmış kesici kenar. Tek seansta onarılır; en sık yapılan bonding uygulaması budur.
• Dişler arası aralık (diastema). Özellikle iki ön diş arasındaki boşluk, iki dişe eklenerek kapatılır.
• Kısa ya da orantısız görünen dişler. Yan kesicilerin küçük kalması yaygın bir durumdur ve bonding ile düzeltilir.
• Hafif renklenmeler ve lekeler. Beyazlatmaya yanıt vermeyen sınırlı lekeler kapatılabilir.
• Eski ve renklenmiş ön dolgular. Yenilenmesi bonding işidir.
• Açığa çıkan kök yüzeyinin kapatılması. Diş eti çekilmesine bağlı hassasiyet ve estetik sorun için.
• Hafif şekil düzensizlikleri. Köşeli duran bir köpek dişi, düzensiz bir kenar.

Çözemedikleri de nettir: büyük madde kayıpları, kanal tedavili ve zayıflamış dişler, ağır kapanış bozuklukları ve ileri düzey çapraşıklık. Bu vakalarda kron, lamina ya da ortodonti gerekir.

Bir de "yapılabilir ama doğru değil" grubu var: çok sayıda dişe, kalın katmanlar hâlinde uygulanan bonding. Sekiz dişin şeklini kompozitle baştan kurmak teknik olarak mümkündür ama sonuç hacimli durur, lekelenmesi hızlanır ve bakımı zorlaşır. O vakada porselen daha doğru cevaptır.

1. Renk seçimi. Diş kurumadan, doğal ışıkta yapılır. Bu ilk adım atlanırsa sonuç ne kadar iyi şekillendirilirse şekillendirilsin göze çarpar.
2. Yüzey hazırlığı. Diş temizlenir ve mine asitle pürüzlendirilir. Aşındırma yapılmaz; asitleme mikroskobik düzeyde bir tutunma yüzeyi oluşturur.
3. Adeziv uygulaması. Bağlayıcı ajan sürülür ve ışıkla sertleştirilir.
4. Katmanlama. Kompozit, farklı opaklıktaki katmanlar hâlinde uygulanır ve her katman ışıkla sertleştirilir. Dişin derinliği burada oluşturulur.
5. Şekillendirme. Kenar hatları, yüzey dokusu ve kesici kenar geçirgenliği verilir.
6. Kapanış kontrolü. Isırma ve yan hareketler kontrol edilir; kompozitin fazla temas alması kırılmasının en sık sebebidir.
7. Cila. Kademeli cila diskleri ve macunlarla yüzey parlatılır. Bu adım, lekelenme direncini doğrudan belirler ve aceleye getirilmemelidir.

Tek bir diş yaklaşık otuz ile altmış dakika sürer. Dört ön diş için iki ile üç saat ayrılır. Bu, bonding hakkında en çok yanlış anlaşılan konudur: "tek seans" demek "kısa seans" demek değildir.

Bonding zamanla ölçülen bir iştir ve acele edildiğinde ilk kaybedilen şey cila olur. Yeterince cilalanmamış bir kompozit, birkaç ay içinde matlaşır ve leke tutmaya başlar. Bu yüzden sabit paket programıyla çalışan bir klinik, dört diş için üç saat ayıramaz.

Anestezi genellikle gerekmez. Diş kesilmediği için işlem rahatsız edici değildir; kök yüzeyi kapatılıyorsa ya da eski dolgu altında çürük varsa lokal anestezi uygulanır.

Bu iki tedavi sık karıştırılır ve aradaki fark hastanın vermesi gereken en önemli karardır. Fark kalitede değil, kalıcılıkta ve geri dönülebilirlikte.

Karar için pratik bir yol: eklemeli bir çözüm yeterliyse bonding, madde kaybı ya da kalıcı bir renk sorunu varsa lamina. Genç hastalarda ve emin olunmayan vakalarda önce bonding denemek doğrudur — beğenilmezse geri alınır, beğenilirse yıllarca kullanılır ve gerektiğinde laminaya geçilir.

Aksi yön mümkün değildir: lamina için kesilmiş bir dişte bonding artık yeterli olmaz. Yani sıralama tek yönlüdür ve bu, hangisiyle başlamanız gerektiğini de söylüyor.

Bir de ticari gerçeği söyleyelim: bonding, kliniğin önerebileceği en az kârlı işlemlerden biridir. Laboratuvar faturası yoktur, tek seansta biter ve fiyatı düşüktür. Bu yüzden bonding ile çözülebilecek bir vakada doğrudan sekiz laminanın önerilmesi yaygın bir durumdur ve hastanın bunu bilmesi hakkıdır.

Bizde bonding, uygun olduğu her vakada önerilir ve aradaki fark faturamıza yansır. Bunu bir erdem olarak değil, doğru tedavi olarak yazıyoruz.

Kompozit, porselene göre daha kolay renklenir. Bunu saklamıyoruz çünkü hastanın bilmesi ve buna göre bakım yapması gereken bir konu.

Renklenme iki yerde olur: yüzeyde ve kenar hattında. Yüzeydeki matlaşma zamanla gelişir — kompozitin cilası aşınır ve pürüzlenen yüzey leke tutmaya başlar. Kenar hattı ise kompozit ile diş arasındaki ince çizgidir ve yıllar içinde koyulaşabilir.

İyi haber: ikisi de kalıcı değildir. Rutin kontrolde kompozit yeniden cilalanır ve yüzey parlaklığı büyük ölçüde geri gelir. Kenar hattı koyulaşmışsa ince bir tazeleme yapılır. Bu, altı aylık kontrollerin bonding hastası için neden özellikle değerli olduğunu açıklar.

• Renklendirici içecekleri azaltmak; kahve, çay ve kırmızı şarabı pipetle içmek ve ardından su içmek.
• Sigaranın kompoziti diğer her şeyden hızlı renklendirdiğini bilmek.
• Aşındırıcı beyazlatıcı diş macunlarından kaçınmak — kompozitin cilasını bozar ve leke tutmasını hızlandırır.
• Günde iki kez fırçalama ve günlük ara yüz temizliği.
• Altı ayda bir kontrol ve cila.
• Sert cisim ısırmamak, tırnak yememek, diş ile paket açmamak.
• Diş sıkıyorsanız gece plağı kullanmak.

Kompozit restorasyonlar kırıldığında ya da kenarından ayrıldığında, çoğu vakada ağızda onarılır. Bu, porselene göre önemli bir avantajdır: laminada aynı durumda genellikle o birim yenilenir.

Kliniğimizde uygulanan tüm tedaviler gibi kompozit bonding de malzeme ve işçilik üzerine ömür boyu garanti kapsamındadır. Bir ayrımı açıkça yazıyoruz: garanti işçiliği ve malzemeyi kapsar; kompozitin zamanla doğal olarak matlaşması ve renklenmesi ise bir kusur değil, malzemenin bilinen özelliğidir ve rutin cila ile ele alınır.

İki üst kesici arasındaki boşluk, bonding için en sık gelen şikâyetlerden biri ve aynı zamanda en dikkat isteyeni.

Boşluğu kapatmanın iki yolu var. Ortodonti dişleri birbirine yaklaştırır; boşluk kaybolur ve diş oranları değişmez. Bonding ise iki dişe de ekleme yapar; boşluk kapanır ama dişler bir miktar genişler.

Bu ikinci nokta önemlidir ve genellikle atlanır. Geniş bir boşluk yalnız bonding ile kapatılırsa, ortaya çıkan iki kesici diş orantısız derecede geniş görünebilir. Kabaca bir ölçü: iki milimetreye kadar olan boşluklar bonding ile doğal biçimde kapatılabilir; daha genişlerde önce ortodonti değerlendirilmelidir.

Bazı vakalarda ikisi birlikte kullanılır ve en iyi sonuç budur: ortodonti ile boşluk büyük ölçüde kapatılır, kalan milimetre bonding ile tamamlanır ve diş oranları korunur.

Bir de sebebe bakmak gerekir. Üst dudak bağının (frenulum) dişler arasına doğru uzanması, boşluğun kapanmasını engelleyebilir ve kapatıldıktan sonra tekrar açılmasına yol açar. Bu vakalarda küçük bir cerrahi işlem gerekir. Sebebi görmeden yapılan kapatma, aynı boşluğun bir yıl sonra geri gelmesi demektir.

Bonding, geniş bir hasta grubuna uygundur; ama uygunluğu belirleyen birkaç somut koşul var.

• Sağlam mine gerekir. Kompozit mineye çok iyi bağlanır, dentine daha az. Yüzeyin büyük bölümü mineyse sonuç daha kalıcı olur.
• Diş eti sağlıklı olmalı. İltihaplı bölgede kenar uyumu bozulur ve restorasyon erken renklenir. Aktif diş eti hastalığı varsa önce o tedavi edilir.
• Kapanış uygun olmalı. Alt dişlerin üst ön dişlerin arkasına sert biçimde temas ettiği kapanışlarda eklenen kompozit sürekli yük altında kalır ve kırılır. Bu vakalarda önce kapanış değerlendirilir.
• Diş sıkma varsa gece plağı gerekir. Bruksizmli hastada plaksız bonding kısa ömürlüdür.
• Beklenti gerçekçi olmalı. Bonding, porselenin uzun vadeli yüzey kalitesini vermez; buna karşılık dişinizi korur.

Yaş açısından bonding özellikle gençler için uygundur ve bu önemli bir nokta. Genç bir hastada ön dişleri kalıcı olarak kesip kaplamak, o kişinin önündeki altmış yıl boyunca sürecek bir yenileme döngüsünü başlatır. Bonding ise dişi olduğu gibi bırakır ve karar ileriye ertelenir.

Aynı mantık, ne istediğinden emin olmayan her yaştaki hasta için geçerlidir. Bonding, sonucu görmenin geri alınabilir yoludur; beğenirseniz kalır, beğenmezseniz kaldırılır ve diş kaybedilmemiş olur.

Muayenede size hangi grupta olduğunuzu ve bonding ile ne kadar sonuç alabileceğinizi açıkça söylüyoruz. Uygun olmadığınız bir durumda bunu söylemek de işimizin parçası.

Kompozit bonding kalıcı bir işlem değildir ve bunu baştan söylemek gerekir. Ne kadar dayanacağını belirleyen şey malzemeden çok koşullardır.

Pratikte olan şudur: kompozit birdenbire kırılmaz, kademeli olarak yaşlanır. Önce yüzey parlaklığı azalır, sonra kenar hattı belirginleşir, en sonunda küçük bir kenar kırığı oluşur. Bu aşamaların hepsi kontrol randevusunda yakalanabilir ve çoğu ağızda onarılabilir.

Bu "onarılabilirlik" bondingin en değerli özelliğidir. Porselende küçük bir kırık genellikle o birimin yenilenmesi demektir; kompozitte aynı durum kısa bir randevuda çözülür.

Kliniğimizde uygulanan tüm tedaviler gibi kompozit bonding de malzeme ve işçilik üzerine ömür boyu garanti kapsamındadır. Garantinin neyi kapsadığı ve neyin dışarıda kaldığı — kaza sonucu hasar, ihmal, önerilen kontrollere gelinmemesi, gece plağının kullanılmaması ve malzemenin doğal yaşlanması — yazılı olarak verilir.

Bonding, tedavi için seyahat eden hasta açısından en kolay tedavidir ve bunun somut sebepleri var.

Laboratuvar aşaması yoktur. Ölçü alınmaz, prova beklenmez, kargo süresi yoktur. Diş üzerinde doğrudan çalışıldığı için işlem başladığı gün biter. Bir ya da iki ön diş için tek randevu; dört diş için uzun ama yine tek bir randevu yeterlidir.

Geçici restorasyon gerekmez. Bu da önemli bir fark: kaplama tedavilerinde geçicilerle geçirilen günler ve ikinci bir randevu vardır; bonding'de yoktur.

Uçuş için bir kısıt yoktur. Kompozit ışıkla anında sertleşir ve nihai dayanımına işlem biter bitmez ulaşır; aynı gün uçabilirsiniz. Yalnız ilk gün çok sert ve yapışkan gıdalardan uzak durmanızı öneriyoruz.

Bir de şu var: bonding, İstanbul'a başka bir tedavi için gelen hastanın planına kolayca eklenebilen bir işlem. İmplant ya da kanal tedavisi için gelen bir hastanın ön dişindeki kırık kenar, arada bir saatte onarılır ve ayrı bir ziyaret gerektirmez.

Kontrol ve cila randevusu bulunduğunuz yerde yapılabilir; bunun için özel bir eğitim gerekmez, her diş hekimi kompozit cilası yapar. Tedavi sonrası size kullanılan kompozitin markası ve renk kodu yazılı olarak veriliyor — ileride bir onarım gerektiğinde renk eşleştirmesi tahminle yapılmasın diye.

Kliniğimiz Bağcılar'da, İstanbul Havalimanı'na yaklaşık kırk dakika mesafede. Tek randevuluk bir işlem için gelen hastalarımızın çoğu aynı gün dönüyor; isterseniz transferi biz düzenliyoruz.